ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం మధ్యప్రాచ్యంలో తీవ్ర అస్థిరతకు దారితీసింది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో ఖమేనీ మరణించినట్లు ధృవీకరణ నేపథ్యంలో, ఈ సంక్షోభం భారత్పై దౌత్య, ఆర్థికపరమైన తీవ్ర ప్రభావాలను చూపే అవకాశం ఉంది. అమెరికా 'ఆయిల్' రాజకీయాలు ఈ పరిణామాలకు మూలకారణాలుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఫిబ్రవరి 28, 2026న జరిగిన వైమానిక దాడుల్లో ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ మరణించినట్లు అధికారికంగా ప్రకటించబడింది. ఈ దాడులకు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, అంతర్గత అశాంతి, ప్రాంతీయ ఆధిపత్య పోరు వంటివి కారణాలుగా పేర్కొంటున్నారు. ఈ పరిణామం మధ్యప్రాచ్యంలో భౌగోళిక రాజకీయాలను మార్చేసింది.
భారత్కు ఇరాన్ ఒక కీలక వ్యూహాత్మక భాగస్వామి. చాబహార్ ఓడరేవు అభివృద్ధి, గతంలో కశ్మీర్ విషయంలో ఇరాన్ మద్దతు భారత్కు దౌత్యపరంగా ప్రయోజనకరంగా ఉండేవి. అయితే, అమెరికా ఆంక్షల నేపథ్యంలో ఇంధన రంగంలో సంబంధాలు తగ్గాయి. ప్రస్తుతం, ఇరాన్ పట్ల అమెరికా వైఖరి, దాని 'ఆయిల్' రాజకీయాలు భారత్ ప్రయోజనాలకు సవాలుగా మారాయి.
ఇరాన్ ప్రతీకార చర్యలుగా దుబాయ్, కువైట్ వంటి దేశాలపై క్షిపణి దాడులు జరిగాయి. ఇది గల్ఫ్ దేశాల్లోని లక్షలాది మంది భారతీయుల భద్రతను ప్రశ్నార్థకం చేసింది. 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్' మూతపడితే ప్రపంచ చమురు ధరలు పెరిగి, భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీస్తుంది.
అమెరికా తన 'పెట్రో-డాలర్' ఆధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇరాన్ వంటి దేశాలను టార్గెట్ చేస్తోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇరాన్ చమురును డాలర్లలో కాకుండా ఇతర కరెన్సీలలో అమ్మడానికి ప్రయత్నించడం అమెరికాకు నచ్చలేదని, ఇది అమెరికా ఆయుధ కంపెనీలకు లాభాలు తెచ్చిపెట్టే వ్యూహమని విమర్శలున్నాయి. ఈ సంక్షోభం భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలకు పెద్ద దెబ్బ.