ప్రపంచీకరణను వెనక్కి తిప్పలేం.. మారుతున్న పరిస్థితులను తట్టుకునే సామర్థ్యం పెంచుకోవాలి: డాక్సిన్ టైమ్స్ లో జైశంకర్

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల ప్రభావం

పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, నౌకాయానం, ఇంధన సరఫరాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హోర్ముజ్ జలసంధి వద్ద నౌకలపై దాడుల కారణంగా సముద్ర రవాణా మార్గాల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరిగాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన ఈ మార్గంలో అంతరాయాలు ఏర్పడితే అనేక దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితులు ప్రపంచీకరణలోని పరస్పర ఆధారిత సంబంధాలతో పాటు, వాటికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను కూడా గుర్తు చేస్తున్నాయి. అందువల్ల సరఫరా వ్యవస్థలను మరింత పటిష్ఠం చేసుకోవడం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి.

భారత్మధ్యప్రాచ్యంయూరప్ ఆర్థిక కారిడార్పై దృష్టి

భారత్మధ్యప్రాచ్యంయూరప్ ఆర్థిక కారిడార్ (ఐఎంఈసీ) ప్రాంతీయ అనుసంధానంపై చర్చలను ఇప్పటికే ప్రభావితం చేస్తోందని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ఆసియా, గల్ఫ్ ప్రాంతం, యూరప్ మధ్య రవాణా, వాణిజ్యం, ఇంధనం, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2023లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ20 శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా ఈ కారిడార్ను ప్రకటించారు. ఇది పూర్తిస్థాయిలో అమలైతే సరకు రవాణాకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడటంతో పాటు, ప్రాంతాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు బలోపేతం కావచ్చని భావిస్తున్నారు.

మారుతున్న ప్రపంచ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా బహుళపక్ష అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో అత్యవసర సంస్కరణలు చేపట్టాలని జైశంకర్ మరోసారి అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రస్తుత ప్రపంచ శక్తుల సమతూకం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల అవసరాలు అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో తగిన విధంగా ప్రతిబింబించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. చిన్న దేశాల సమూహాలు పరస్పర సహకారంతో ముందుకు సాగడం ద్వారా కొన్ని సంస్కరణలను వేగవంతం చేయవచ్చని తెలిపారు. భారత్ తన దేశీయ బలాలను పెంచుకోవడంతో పాటు, నమ్మకమైన దేశాలతో కలిసి పనిచేయడంపై దృష్టి సారిస్తోందని వివరించారు.

ప్రపంచీకరణ కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో భారత్కు దేశీయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను పెంచుకోవడం, కీలక సరఫరాల కోసం ప్రత్యామ్నాయ వనరులను అభివృద్ధి చేయడం, సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ముఖ్యమైన అంశాలుగా మారుతున్నాయి. అదే సమయంలో విదేశీ పెట్టుబడులు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, వాణిజ్య భాగస్వామ్యాల ద్వారా అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థతో అనుసంధానాన్ని కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉంది. మొత్తంగా, ప్రపంచీకరణను నిలిపివేయడం కంటే దాని వల్ల కలిగే అవకాశాలను అందిపుచ్చుకుంటూ, అంతర్జాతీయ సంక్షోభాలను తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాలని జైశంకర్ సూచించారు. దేశీయ బలాలు, విశ్వసనీయ భాగస్వామ్యాలు, మెరుగైన అనుసంధాన వ్యవస్థలే మారుతున్న ప్రపంచంలో భారత్ వ్యూహంలో కీలకమని ఆయన వ్యాఖ్యలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.