కర్ణాటక భూసేకరణ రద్దు: 38 ఏళ్ల తర్వాత యజమానులకు సుప్రీంకోర్టు ఊరట

ఆమోదించిన పథకం తప్పనిసరి

భూసేకరణ చట్టం, 1894లోని సెక్షన్ 3(ఎఫ్)(6) ప్రకారం, సహకార సంఘం గృహ నిర్మాణ పథకం కోసం భూములను సేకరించాలంటే ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి అవసరం. అయితే, కేవలం ఎంత భూమి కావాలనే అభ్యర్థనకు ఆమోదం తెలిపితే సరిపోదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఎన్ని మంది సభ్యులకు ఇళ్లు కేటాయించాలి, ఎంత భూమి అవసరం, ప్లాట్ల పరిమాణాలు, రహదారులు, ఉమ్మడి స్థలాలు వంటి వివరాలతో కూడిన స్పష్టమైన లేఅవుట్ ప్రణాళికను ప్రభుత్వ పరిశీలనకు సమర్పించాల్సి ఉంటుందని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఈ కేసులో అలాంటి పూర్తిస్థాయి పథకం ప్రభుత్వ ఆమోదం పొందినట్లు ఆధారాలు లేవని గుర్తించింది.

హైకోర్టు తీర్పుపై సుప్రీంకోర్టు

గతంలో కర్ణాటక హైకోర్టు సింగిల్ జడ్జి ఈ భూసేకరణను రద్దు చేశారు. అయితే, ఆలస్యంగా కోర్టును ఆశ్రయించారని, గతంలో ఇదే అంశంపై తీర్పు వెలువడిందని పేర్కొంటూ డివిజన్ బెంచ్ ఆ ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది. దీంతో భూ యజమానులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. వారి వాదనలను పరిశీలించిన సుప్రీంకోర్టు, మోసం, అధికార దుర్వినియోగానికి సంబంధించిన కీలక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా, కేవలం జాప్యం, గత తీర్పు ఆధారంగా పిటిషన్లను కొట్టివేయడం సమర్థనీయం కాదని తెలిపింది. హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ తీర్పును పక్కనపెట్టి, సింగిల్ జడ్జి ఇచ్చిన భూసేకరణ రద్దు ఉత్తర్వులను పునరుద్ధరించింది.

భూసేకరణకు గురైన భూములను యజమానులకు తిరిగి అప్పగించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. భూసేకరణను సవాలు చేయని యజమానులకు కూడా ఈ ఆదేశాలు వర్తిస్తాయని స్పష్టం చేసింది. ప్రభుత్వం నుంచి పరిహారం పొందిన వారు భూమిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు ఆ మొత్తాన్ని వడ్డీ లేకుండా ప్రభుత్వానికి తిరిగి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ప్రైవేటు లావాదేవీల ద్వారా పొందిన మొత్తాలను తిరిగి చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదని కోర్టు పేర్కొంది. సహకార సంఘానికి ఆ భూములపై ఇకపై ఎలాంటి హక్కు ఉండదని సుప్రీంకోర్టు తెలిపింది. ప్రజాప్రయోజనం కోసం భూమిని సేకరించే ప్రక్రియ చట్టబద్ధంగా, పారదర్శకంగా జరగాలని, కేవలం ప్రైవేటు సంస్థ ప్రయోజనం కోసం ప్రభుత్వ అధికారాలను వినియోగించరాదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

కర్ణాటక ప్రభుత్వం బెంగళూరు సమీపంలో చేపట్టిన 59 ఎకరాల భూసేకరణను సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది. చట్టబద్ధమైన గృహ నిర్మాణ పథకం, లేఅవుట్ ప్రణాళిక లేకుండా భూములను సేకరించడం సరికాదని, భూసేకరణ ప్రక్రియలో మోసం, అధికార దుర్వినియోగం జరిగిందని గుర్తించి, భూములను యజమానులకు తిరిగి అప్పగించాలని ఆదేశించింది. ఈ తీర్పుతో 38 ఏళ్ల వివాదం ముగిసింది.

భూసేకరణ రద్దుకు కారణాలు ఏమిటి?

చట్టబద్ధంగా ఆమోదించిన గృహ నిర్మాణ పథకం, లేఅవుట్‌ ప్రణాళిక లేకుండానే భూములను సేకరించడం, భూసేకరణ ప్రక్రియలో మోసం, అధికార దుర్వినియోగం జరిగినట్లు సుప్రీంకోర్టు గుర్తించింది.

భూ యజమానులకు ఎలాంటి ఉపశమనం లభించింది?

సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు, భూసేకరణకు గురైన భూములను తిరిగి అసలు యజమానులకు అప్పగించాలని ఆదేశించింది. ఇది దాదాపు 38 ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న వివాదానికి ముగింపు పలికింది.