ప్రభుత్వాలు మారినా, విధానాలు కార్పొరేట్ శక్తులకు అనుకూలంగానే సాగుతున్నాయనే విమర్శలు దేశవ్యాప్తంగా వినిపిస్తున్నాయి. రాజకీయ పార్టీలు అధికారంలోకి వచ్చాక 'పెట్టుబడిదారుల పక్షం'గా వ్యవహరిస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, 'క్రోనీ క్యాపిటలిజం'పై సమగ్ర విశ్లేషణ.
భారతదేశం వంటి అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశంలో ప్రభుత్వం ప్రజల కోసం నడవాలి. అయితే, గత మూడు దశాబ్దాలుగా అధికారం కొద్దిమంది ధనవంతుల చేతుల్లో కేంద్రీకృతమవుతోందని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది 'క్రోనీ క్యాపిటలిజం'కు నిదర్శనంగా విమర్శకులు భావిస్తున్నారు.
నీతి అయోగ్ గతంలో ఒక సంస్థకు ఒకటికి మించి విమానాశ్రయాలను కట్టబెట్టకూడదని హెచ్చరించినా, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒకేసారి ఆరు విమానాశ్రయాలను అదానీ గ్రూప్కు అప్పగించింది. ఒకే సంస్థ చేతిలో ఓడరేవులు, విమానాశ్రయాలు ఉండటం వల్ల పోటీ తగ్గి, వినియోగదారులపై చార్జీల భారం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
టెలికాం, వ్యవసాయం, విద్యుత్ వంటి ఇతర రంగాలలోనూ ఇదే ధోరణి కనిపిస్తోంది. బిఎస్ఎన్ఎల్ వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కునారిల్లగా, ప్రైవేట్ సంస్థలకు అనుకూలంగా నిబంధనలున్నాయనే విమర్శలున్నాయి. గతంలో తీసుకువచ్చిన వ్యవసాయ చట్టాలు, ఇటీవల రద్దు చేసిన ఎలక్ట్రోరల్ బాండ్లు కూడా ఈ వాదనకు బలాన్ని చేకూరుస్తున్నాయి.
కాంగ్రెస్, బీజేపీ హయాంలోనూ పెట్టుబడిదారులకు మేలు చేసే విధానాలు కొనసాగుతున్నాయని విమర్శలున్నాయి. ఏ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నా, ఎన్నికల ఖర్చుల కోసం కార్పొరేట్ విరాళాలపై ఆధారపడటం వల్ల, వారికి అనుకూలంగా వ్యవహరించాల్సి వస్తోందని పరిశీలకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీనివల్ల సంపద కేంద్రీకరణ, పోటీ లేకపోవడం, ప్రజా సంక్షేమం విస్మరణ వంటి ముప్పులు పెరుగుతున్నాయి.