డేటా రక్షణ చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ.. కేంద్రానికి నోటీసులు

ప్రజాప్రతినిధులు, ప్రభుత్వ అధికారులు లేదా ఇతర వ్యక్తులకు సంబంధించిన ప్రజా ప్రయోజన అంశాలపై వార్తలు సేకరించే సమయంలో ప్రతి సందర్భంలోనూ ముందస్తు సమ్మతి తీసుకోవడం సాధ్యం కాదని పిటిషనర్లు వాదించారు. ముఖ్యంగా ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు, వేగంగా వార్తలు అందించాల్సిన సందర్భాలు, అవినీతి ఆరోపణలపై పరిశోధనాత్మక కథనాల విషయంలో ఈ నిబంధనలు సమస్యలు సృష్టించవచ్చని పేర్కొన్నారు.

పరిశోధనాత్మక వార్తలపై ప్రభావం

చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనల వల్ల వార్తా సంస్థలు వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని సేకరించడం, వినియోగించడం, భద్రపరచడం వంటి అంశాల్లో అదనపు బాధ్యతలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని డీఎన్పీఏ పేర్కొంది. వ్యక్తుల అనుమతి తీసుకోవడం, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని తొలగించాలన్న అభ్యర్థనలను పరిశీలించడం వంటి నిబంధనలు పరిశోధనాత్మక కథనాల ప్రచురణను ప్రభావితం చేయవచ్చని వాదించింది.

ప్రత్యేకించి, అవినీతి లేదా ఇతర ప్రజా ప్రయోజన అంశాలపై సమాచారం అందించే వ్యక్తుల వివరాలు బయటపడే ప్రమాదం ఉందని మీడియా సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ప్రభుత్వానికి సమాచారాన్ని కోరే అధికారం కల్పించే నిబంధనలు కూడా జర్నలిస్టుల సమాచార వనరుల గోప్యతపై ప్రభావం చూపవచ్చని పిటిషన్లో పేర్కొన్నాయి. అయితే, ఇవి పిటిషనర్లు వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనలు మాత్రమే. చట్టం ప్రతి సందర్భంలోనూ జర్నలిస్టులను సమాచార వనరులను వెల్లడించమని ఆదేశిస్తుందని దీని అర్థం కాదు.

సమాచార హక్కు చట్ట సవరణపై అభ్యంతరాలు

డిజిటల్ డేటా రక్షణ చట్టంతోపాటు సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ)లోని సెక్షన్ 8(1)(జే) సవరణను కూడా డీఎన్పీఏ సవాలు చేసింది. వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని వెల్లడించడంపై ఈ నిబంధన విధించే పరిమితులు ప్రభుత్వ అధికారులు, ప్రజా వ్యవహారాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పొందడంలో ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చని సంఘం వాదించింది.

వ్యక్తిగత గోప్యతను పరిరక్షించడం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం కూడా అంతే ముఖ్యమని పిటిషనర్లు పేర్కొన్నారు. ఈ రెండు హక్కుల మధ్య సమతుల్యత అవసరమని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ పిటిషన్పై కేంద్ర ప్రభుత్వం తన స్పందనను తెలియజేయాల్సి ఉంది. చట్టంలోని వివాదాస్పద నిబంధనలను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైనవిగా ప్రకటించాలని, వాటి అమలుపై మధ్యంతర ఆదేశాలు ఇవ్వాలని డీఎన్పీఏ కోరింది. ఈ వ్యవహారంపై ఇప్పటికే దాఖలైన ఇతర పిటిషన్లతో కలిపి తదుపరి విచారణ చేపట్టనున్నారు.

మొత్తంగా, వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ, పత్రికా స్వేచ్ఛ, సమాచార హక్కుల మధ్య సమతుల్యత ఈ కేసులో ప్రధాన అంశంగా మారింది. ఒకవైపు పౌరుల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని రక్షించాల్సిన అవసరం ఉండగా, మరోవైపు ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం వార్తా సేకరణ, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజం స్వేచ్ఛగా కొనసాగాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు విచారణలో వెలువడే తదుపరి ఆదేశాలు మీడియా సంస్థల కార్యకలాపాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టం2023లోని కొన్ని నిబంధనలను సవాలు చేస్తూ డిజిటల్ న్యూస్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్ (డీఎన్పీఏ) దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన కోరింది. ఈ చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనలు పత్రికా స్వేచ్ఛకు, సమాచార హక్కుకు, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజానికి ఆటంకం కలిగిస్తాయని డీఎన్పీఏ వాదించింది. మంగళవారం విచారణ చేపట్టిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసింది.

సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసులో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఏమి ఆదేశించింది?

సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన కోరుతూ నోటీసులు జారీ చేసింది. తదుపరి విచారణ నవంబర్‌ 17న జరగనుంది.

డీఎన్‌పీఏ ప్రధాన ఆందోళన ఏమిటి?

ఈ చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనలు పత్రికా స్వేచ్ఛకు, సమాచార హక్కుకు, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజానికి ఆటంకం కలిగిస్తాయని డీఎన్‌పీఏ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.